W Zespole Szkół Nr 1 im. G. Morcinka w Tychach działa siedmioosobowa grupa klimatycznych detektywów. Są to uczennice i uczniowie, którzy w listopadzie br. przystąpili do międzynarodowego konkursu Climate Detectives 2025/2026, organizowanego przez Centrum Nauki Kopernik oraz Europejskie Biuro Edukacji Kosmicznej ESERO. Do grupy należą Agata Protaś – Kowalska, Kacper Ogórek, Katarzyna Jabłeka, Jan Górski, Piotr Szpura, Maksymilian Mzyk, Maciej Bielawski, a opiekunem grupy jest Barbara Zegrodnik – nauczycielka fizyki.
Poprzez udział w konkursie zespół klimatycznych detektywów zrealizuje projekt naukowy, polegający na przeprowadzeniu własnych badań oraz wykorzystaniu danych z satelitów obserwujących każdego dnia naszą planetę i danych literaturowych. Celem konkursu jest rozwijanie i wzmacnianie umiejętności badawczych, umiejętności krytycznego myślenia oraz poszerzania kompetencji w zakresie pracy zespołowej.
Zadaniem grupy badawczej jest zdobycie wiedzy o klimacie w skali globalnej i w naszym lokalnym otoczeniu oraz podjęcie działań wykorzystujących zdobytą wiedzę. Temat badań początkowo obejmował efekt cieplarniany i zmiany klimatyczne oraz jakość powietrza i jakość wody pitnej w naszych kranach. Jednak po uwzględnieniu uwag i sugestii, jakie uczniowie otrzymali od jury konkursu, po złożeniu pierwszego raportu, temat został zawężony do badania jakości wody. Będzie się to wiązało z prześledzeniem drogi wody od źródła, poprzez sieć wodociągową, aż do kranów w naszych domach. Pocieszające są oficjalne zapewnienia o czystości wody pitnej w naszych kranach. Jednak nie biorą one pod uwagę stanu wodociągowej instalacji wewnętrznej w budynkach. Dlatego klimatyczni detektywi chcą się dowiedzieć czy istnieje niewidzialne zagrożenie dla jakości wody pitnej w postaci tego, co gromadzi się na ściankach rur, zaworów i zbiorników (biofilm). Kolejny problem to wpływ nowych technologii na czystość wody, gleby i powietrza. Dostarczają one do środowiska wiele nowych zanieczyszczeń w postaci farmaceutyków, kosmetyków, konserwantów, mikroplastiku i nanocząsteczek. Takie zanieczyszczenia mają wpływ na nasze zdrowie oraz zdrowie roślin i zwierząt.
Konkurs jest bardzo wymagający i trwa pół roku. Zwycięzcy konkursu, którzy zostaną wyłonieni przez jury 27.03.2026, będą reprezentowali Polskę podczas spotkania drużyn z całej Europy, uczestnicząc w wydarzeniu Climate Detectives Learning and Celebration Event we Włoszech, organizowanym przez Europejską Agencję Kosmiczną. Niezależnie od wyniku konkursu, za ukończenie projektu uczestnicy zdobędą certyfikat, który potwierdzi zdobytą wiedzę i kompetencje.